De Raad van Kerken – Baarn onderhoudt al 23 jaar een warme band met leden van de Evangelische kerk van de Boheemse Broeders in Velké Meziříčí. Jaarlijks zijn er uitwisselingsprogramma’s en dit jaar zal dat in Baarn zijn. Van 23 t/m 27 mei 2013 zijn Tsjechische gasten uitgenodigd om deel te nemen aan activiteiten die raakvlakken hebben met het Baarnse kerkelijk leven.

Het zal dit keer een in veel opzichten muzikaal weekend worden. Op zaterdagavond 25 mei is er een oecumenische viering in de Maria Koninginkerk, met als thema: Hoe ervaar ik mijn Christen-zijn.

Lijkt het u leuk om Tsjechische gasten te logeren te hebben? Of om zelf deel te nemen aan wat activiteiten? Bent u benieuwd naar het totale programma? Of naar wat mensen inspireert die al vele jaren bij de contacten betrokken zijn? Kom dan op dinsdagavond 23 april naar de voorbereidingsavond.

Wat doet de kerk nu er een financiële crisis is? Ds. Marjan van der Burg – Los houdt over dit thema een inleiding op de gedachtewisseling.

De kerk heeft eeuwenlang ervaring met diverse soorten crises. Tegenspoed, rampen, oorlog – in de geschiedenis heeft de kerk er mee te maken gehad en zich er op bezonnen wat te doen in tijden van crisis. Die bezinning is gebaseerd op de Bijbelse traditie vol verhalen. Daarin staan handreikingen voor de inrichting van de goede maatschappij; hoe om te gaan met rijkdom en armoede? Wat zijn rechtvaardige verhoudingen van mensen onderling?

In de Bijbel worden geloof en levensstijl uitdrukkelijk met elkaar verbonden.

Uit de rijke traditie van Jodendom en christendom is over dit soort onderwerpen veel wijsheid te putten. Zelfs het renteprincipe wordt zowel in Jodendom, christendom en de islam van grote vraagtekens voorzien.

In de inleiding gaat het vooral over hoe er in de Bijbelse traditie tegen rijkdom, armoede en crisis aangekeken wordt en wat de kerk in deze tijd positief kan bijdragen. Is dat naïef? In de Bijbel worden rijkdom en bezit niet zelden als zegen ervaren, maar óók als een risico voor immoreel gedrag. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Aan moralistisch spreken bestaat bij velen, terecht, geen behoefte, maar over zienswijzen des te meer. Het belooft een actuele gedachtewisseling te worden.

Voor velen wordt het al gewoonte om in het maandelijkse Café Pensée met elkaar over de diverse thema’s van gedachten te wisselen. Ondertussen is er muziek en is de bar open. Café Pensée is een initiatief van de Raad van Kerken – Baarn. Het vindt plaats van 16.30 tot 18.00 uur in Theatercafé de Speeldoos, Rembrandtlaan 35 in Baarn. Iedereen is welkom.

In de serie ‘Geloven in Baarn’ maakte RTV Baarn dit portret van de Paaskerk.

Is eenheid iets van vroeger of blijft het een noodzaak? Op verzoek van de Raad van Kerken – Baarn zal Dr. Hans Kronenburg in het kader van de Week van de Eenheid een lezing houden over de bisschop binnen de protestantse traditie als symbool van eenheid. Op 30 januari is iedereen van harte welkom in de Herberg van Paulus.

Eenheid of verscheidenheid

In de snelle veranderingen van de tijd wordt ook de kerk meegenomen. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw waren velen in de kerk bezig met de vraag naar eenheid tussen christenen. Er ontstonden zelfs basisgemeenschappen waarin mensen duidelijk wilden maken niet meer rooms-katholiek of protestant te willen zijn, maar christen. Verdeeldheid werd als een schande ervaren. Op dit moment zijn veel parochies, kerkelijke gemeentes en geloofgemeenschappen bezig om te kunnen overleven in de maalstoom van de veranderende tijd. Velen zien trouwens helemaal niet in waarom de kerken samen zouden moeten gaan: hoe meer bloemen er bloeien in het kerkelijk landschap, hoe mooier! Het ideaal van de eenheid en het samen-kerk-zijn als een opdracht lijkt te verdampen. Wat gaat er verloren zonder dat het beseft wordt? Is eenheid iets van vroeger of blijft het een noodzaak in velerlei opzicht?

Protestantse bisschop

De Raad van Kerken – Baarn organiseert in het kader van de Week van de Eenheid de Oecumenelezing. Dr. Hans Kronenburg, emeritus predikant, zal een lezing houden over het thema: Oecumene – achterhaald of noodzakelijk? Dr. Kronenburg is gepromoveerd op het onderwerp Episcopus Oecumenicus. Het gaat over de bisschop binnen de protestantse traditie als een symbool van eenheid. Dr. Kronenburg is samen met anderen ook zeer actief in een pas opgericht Oecumenisch Forum voor Katholiciteit. Dat platform bezint zich op wat de Kerk ten diepste bindt en waarachtig maakt. Naast publicaties worden er studiedagen belegd. Het doel is om niet verloren te laten gaan wat aan oecumenische verworvenheid in woord en praktijk al lang is doordacht en gemeengoed is. Nodig om het aan de volgende generatie over te kunnen dragen.

Een verslag van het Café Pensée van 1 februari 2013.
Inleider: prof. dr. Gerard Dekker, emeritus hoogleraar van de VU

Het christendom is nu dan wel conservatief maar is begonnen met een toekomstvisie, die progressief was; zelfs revolutionair met zijn verwachting van een nieuwe wereld. Het was een enorme stimulans op veel gebieden: wetenschap, zorg en economie. Het Christendom in Nederland komt bij vernieuwingen achteraan. Democratie kon de kerk niet accepteren, want dan is het volk soeverein en niet meer God. Emancipatie ademt de geest der revolutie met zijn: “ni Dieu, ni maître”, geen God, geen meester. En nog erger: Emancipatie van de vrouw gaat in tegen Paulus!!

Bij vragen over leven en dood, euthanasie, geboorteregeling wordt de mens als uitgangspunt genomen en niet God. Het Christendom is dan een rem op alle veranderingen, een conservatieve levensbeschouwing. Dit Christendom vertegenwoordigt het verleden, kan echter slechts het veranderingstempo verlangzamen maar niet tegenhouden. Tot 1800 was er nauwelijks onderscheid tussensamenleving en Christendom, dat aanvankelijk de motor was maar later de cultuur slechts volgde.

Bij de Verlichting stond uitsluitend de mens in het middelpunt. Veel Christelijke filosofen sloten zich hierbij aan, wat in eerste instantie werd geaccepteerd. Toen echter de scheiding van Kerk en Staat meer doorzette, kwamen de problemen. De mensen met de ideeën van de Verlichting, eventueel gepaard gaande met die van revolutie, hadden bezwaren tegen autoriteit, vooral die van de kerk en voornamelijk van de clerus. Maar de kerk zag deze bezwaren als een aanval op de godsdienst, omdat bij de Verlichting de ideeën van de autonomie van de mens, zonder God erbij te betrekken, centraal stonden. In Nederland was een vooraanstaande figuur Isaäc da Costa, die God zag als het beginsel van leven en denken, eveneens Groen van Prinsterer, die van mening was dat deze ook politiek van betekenis was.

De ontwikkeling was aanvankelijk te verdedigen, het gaat immers om mensen, maar dat mag niet in strijd zijn met de Christelijke godsdienst. God en het Christendom werden ingezet als verzet tegen deze nieuwe autonomie van de mens. En zo moest deze vooruitgang veroverd worden op het verzet van de Kerk. In Engeland behoorde een belangrijke groep socialisten gewoon tot de kerk. De combinatie van Christendom en socialisme werd in Nederland door de kerk veroordeeld, al was er na de Tweede Wereldoorlog hier een korte tijd een kleine groep socialisten met o.a. Banning, die hun socialisme verbonden met hun geloof; in het blad “Tijd en Taak” droegen ze dit uit. Buskens echter sprak van God en mens als concurrenten.

Het christendom had veel succes in het tegenhouden van de ontwikkeling in de samenleving, al moest het telkens weer inslikken wat het gezegd had. Dienstweigeren werd gezien als ongehoorzaamheid aan God; geboortebeperking en euthanasie; het mag niet; God geeft het leven en een mens mag daar niet in ingrijpen. Mag een mens dan wel meewerken bij het ontstaan van leven en niet bij het wegnemen? Maar beschikken over het leven is wel leven met andere mensen en met de omgeving.

Het Christendom is dus vaak een rem op de wereldontwikkeling; het lijken vaak twee stemmen die tegen en met elkaar werken. “ Het Instituut Kerk staat vaak zichzelf in de weg”, was de conclusie van de spreker.

Sisi Doorman