De vrije wil of wat eten we vandaag?

Journalist en filosoof Rik Peters sprak vrijdag 3 november bij Café Pensée in Theatercafé de Speeldoos over de filosoof in de keuken. Zijn openingsvraag, welke vraag wordt er het meest gesteld in een gezin: “Moeder, wat vind jij van de vrije wil?” of “Wat eten we vandaag?” karakteriseerde de geestige de stijl van presenteren van Peters. Als een standup comedian hield hij het gehoor van Café Pensée bij de filosofische les. Zijn boekje “Verlichte kost” nam hij als uitgangspunt. Het interessante boekje behandelt de vraag waarom filosofen nauwelijks over voeding praten.

Dat wij ons nu zo druk maken over eten en vooral over wel of niet biologisch eten, is een nieuw fenomeen in de geschiedenis. We komen, nog niet zo lang geleden, uit een tijd waar het eten was: of honger lijden of eten wat de pot schaft. Nu, door de welvaart en tegelijk de vraag naar een goede gezondheid en duurzaamheid, voelen we ons gedwongen over voedsel en de wijze van bereiding na te denken. Maar zegt dat ook iets over het feit dat biologisch eten beter zou zijn dan wat de voedingsindustrie ons voorzet?

Peters heeft eens een proefje gedaan. In de ene hand hield hij een bekertje met biologische yoghurt en in de andere een met gewone yoghurt. Wat is lekkerder? Natuurlijk vond men de biologische lekkerder. Maar, beide bekertjes waren met gewoon bereide yoghurt gevuld. Peters wilde met dit soort voorbeelden aangeven of onze voorkeur óók niet tussen onze oren zit? 

En die filosofen dan?

Filosofen zijn denkers. De scheiding tussen lichaam en geest is eeuwenlang een axioma geweest. Het lichaam is “maar” poep en pies en een kleverig geheel vol met vocht. De geest maakt de mens tot mens en leidt hem tot grote hoogten. De filosoof Feuerbach heeft met zijn bekende uitspraak “de mens is wat hij eet” een wending aangebracht. Het aardse doen en laten maakt ons bewust van lichaam en geest als op elkaar betrokken.

Dan komt ook de vraag op: wàt eten we dan en wie kan het betalen, bio-industrie, biologisch of vegetarisch. De filosoof Rousseau heeft met zijn beroemde uitspraak “terug naar de natuur” ook de weg naar de vraag van eten en drinken gesteld, als een soort denkmodelletje. In zijn boek behandelt Peters nog meer filosofen. Hij noemt Plato, Socrates, Schopenhauer en Nietzsche. Frappant blijkt uit zijn onderzoek: de werkelijke vragen waar de filosofen mee bezig zijn liggen op het geestelijke vlak: wat is rechtvaardig, hoe richt je de staat in, wat is goed en wat is fout?

Peters bezorgde met zijn wijze van presenteren iedereen een boeiende middag, die werkelijk tot nadenken stemt. Hij stelde mensen voor de keuze: kies wat je wilt eten, maar denk er wel over na. Zijn manier van acteren paste goed bij de opzet van Café Pensée: een plaats voor de gedachtewisseling. Die kwam ook goed op gang bij de ruim veertig bezoekers.

Peters’ presentatie vormde een mooie opmaat tot de volgende Café Pensée, op vrijdag 1 december, wanneer professor J.C.Seidell – bekend van studies over obesitas – de vraag over voeding en maatschappelijke vraagstukken verbindt.

Gastvrij Baarn organiseert vijf keer per jaar een ontmoetingsmaaltijd. Doel was én is om nieuwe Baarnaars – zij die uit hun moederland zijn gevlucht – in contact te brengen met gevestigde Baarnaars. Wij hopen dat dit integratie en kennis van het Nederlands bevordert en vereenzaming tegengaat. Met plezier kijken we terug op eerdere bijeenkomsten waar verrassende maaltijden werden voorgeschoteld. Ook ontbreken vaak muziek, zang of dans niet. Kleurrijk en verbindend; zo mogen we de mix van “nieuwe” en “oude” Baarnaars noemen. 

Informatie over datum, tijd, locatie en aanmelden: Agenda

We kunnen altijd handjes gebruiken in de organisatie van de Ontmoetingsmaaltijden. Zo moet er worden gekookt, uitgeserveerd, opgeruimd en afgewassen. U kunt eenmalig of vaker helpen, maar alle hulp is welkom.

In het voorjaar van 2017 was de Tsjechische predikante Markéta Slamova met haar gezin en een delegatie van  gemeenteleden op bezoek in Baarn.  Zij laat weten dat leden van de Baarnse geloofsgemeenschappen van 3 t/m 7 mei 2018 van harte welkom zijn om – al dan niet hernieuwd – kennis te maken met haar gemeente. De Evangelische Kerk van de Boheemse Broeders in Velké Meziříčí is een kleine gemeente van ca. 250 leden met een grote betrokkenheid op elkaar en de samenleving.

Gastgezinnen bieden onderdak en gedurende het verblijf zal worden kennis gemaakt met het kerk-zijn van deze gemeente in een land waar het merendeel van de bevolking zegt atheïst te zijn. Er worden gezamenlijke activiteiten ondernomen en een thema besproken. Nu is al bekend dat een bezoek aan Boskovice op het programma staat. Een middelgrote plaats in Zuid-Moravie met mooie kasteeltuinen en een Joodse Wijk. De nadruk ligt op inspiratie, verbroedering, vertrouwen en het delen van geloofservaringen; wat bindt ons, wat kunnen we van elkaar leren.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jannie Terlouw, secretaris Raad van Kerken en coördinator Oost Europa Contacten via info@rvkbaarn.nl

Bijna iedereen steekt weleens een kaarsje aan voor een geliefd mens. Soms ter nagedachtenis aan iemand die overleed. Voor een zieke vriend. Voor een vriendin die wel wat extra aandacht kan gebruiken. In een mooi kapelletje ergens tijdens de vakantie. Of in een kerk in Nederland.

Op zondagmiddag 29 oktober kunt u zo’n kaarsje aansteken tijdens een bijzondere bijeenkomst in de prachtig gerestaureerde Nicolaaskerk. De Raad van Kerken organiseert dan een Oecumenische Vesper die in het teken staat van Allerzielen. Oorspronkelijk is Allerzielen een gedenkdag uit de rooms-katholieke traditie, die gevierd wordt op 2 november. Overledenen worden herdacht, er wordt een requiemmis opgedragen en vaak legt men bloemen bij het graf. Tijdens de vespers zal pastoor Joachim Skiba meer over deze traditie vertellen.

Ook de Bach Cantorij Baarn levert een belangrijke bijdrage aan deze viering. Bas Florian Just zingt een prachtige solo, Ich habe genug, en gehele cantorij voert daarna de Cantate Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir uit. Ds. Machteld van Woerden geeft een toelichting op deze cantate, die is geënt op Psalm 30: “Uit de diepten roep ik u, Heer. Heer, hoor mijn stem. Wees aandachtig, luister naar mijn roep om genade…”

Op vrijdag 6 oktober ging het zevende seizoen van Café Pensée dichterlijk van start met de Baarnse en Soester predikant en dichteres Evelijne Swinkels. Zij werd ondersteund door Ingrid Gans, die de gedichten steeds als een song herhaalde. Dit versterkte als een echo de vaak ontroerend mooie gedichten.

“Manna voor de ziel” was het thema van deze eerste bijeenkomst van. Ook dit keer waren er zo’n vijftig bezoekers. Evelijne Swinkels begon met de tekst uit Exodus en legde daarbij het begrip manna uit. Het volk Israël werd uit het Egypte geleid, bevrijd. Maar in de woestijn ontstond al snel ontevredenheid over het voedsel dat uit de hemel neerdaalde. Vroeger was alles beter, werd de stemming bij het volk Israël.
Manna betekent het leren aanvaarden van wat je toevalt, dan ga je er anders mee om. Dan krijg je oog voor het wonderlijke in het leven. Zo vertelde Swinkels hoe ze als jong kind in de kerk genoot van de mooie woorden en de muziek die haar in de kerk toevielen. Ze begreep het niet, maar besefte dit gaat over iets dat ik mooi vind. De dichteres in haar werd langzaam geboren en gaandeweg de predikant.

Verder droeg zij voor uit haar dichtbundel Als mijn piano wil ik zingen. In december verschijnt haar tweede dichtbundel: Rafelranden van het licht. Ook hieruit droeg ze voor. In deze bundel staan ook gebeden die als een gedicht te lezen zijn. Onderwerpen die  langskwamen waren: vrouwen in de Bijbel, licht, boosheid, de troost van gestolde rouw, en als vrijzinnig predikant, Moeder God. Meerdere gedichten werden vervolgens schitterend door Ingrid Gans gezongen en omspeeld op gitaar, waardoor de teksten een extra dimensie kregen.

De bezoekers van Café Pensée zijn ongetwijfeld met manna, voedsel, voor hun ziel huiswaarts gegaan, gelet op het applaus en de vele enthousiaste reacties. René van den Beld, redactielid van Café Pensée, bedankte de Evelijne en Ingrid met woorden van de dichter Slauerhoff, die eens schreef: “In mijn gedichten wil ik wonen”. Het was dát gevoel dat deze middag door menigeen is ervaren. Wonen in mooie taal, die je verstand te boven gaat maar je ziel bekleedt.